Θρησκευτικά Έθιμα

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΒΙΩΝΟΥΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ.

Παλιότερα για να πάει καλά η χρονιά έπρεπε να κάνουν ποδαρικό στα σπίτια ζώα λευκού χρώματος (πρόβατα, αγελάδες), ενώ ακόμη και σήμερα επιβιώνει το κρέμασμα της σκιλλοκρεμμύδας στην πόρτα του σπιτιού, ως σύμβολο αθανασίας, και της σφαγής του χοίρου. Ένα από τα πιο αξιόλογα σύγχρονα χριστουγεννιάτικα έθιμα είναι η παρακολούθηση της Θείας Λειτουργίας σε μια αληθινή φάτνη στο σπήλαιο της Μαραθοκεφάλας.

Έθιμα με τις ρίζες τους από τα βάθη των αιώνων για την ίαση των ασθενών είναι ακόμη ζωντανά.  Στα Σφακιά οι πιστοί αφιερώνουν στην εκκλησία τα ζυμαρένια ανθρωπάκια του Αγίου Αντωνίου για να γιατρέψουν τις ασθένειές τους, ενώ στον Ψηλορείτη ανθρωπόμορφοι άρτοι, τα λαζαρόψωμα, αφιερώνονται στα μνημόσυνα. Παλαιότερα στο πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας έθαβαν τα ασθενικά μέλη του σώματος στην άμμο της παραλίας για να γίνουν καλά, ενώ στον Άγιο Φανούριο Αχλαδέ οι πιστοί τοποθετούν ρούχα από τα σημεία του σώματος που νοσούν σε ένα δέντρο. Στον Κόφινα αναβιώνει το έθιμο δενδρολατρείας με τους καρπούς τριών δέντρων να μοιράζονται στους πιστούς.

Τις Απόκριες, σε πολλά χωριά, με κύριο τη Γέργερη, αναβιώνουν έθιμα από το μακρινό παρελθόν. Οι Αρκουδιάρηδες που φορούν προβιές ζώων και κουδούνια, οι μουτζουρωμένοι Λεράδες, η Σιβιανή μάσκα φτιαγμένη από ρίζα αθανάτου, η Καμήλα, ο Καδής, είναι λίγα από τα παραδοσιακά αποκριάτικα έθιμα.

Το Πάσχα επικρατούν μερικά από τα πιο ιδιαίτερα έθιμα, όπως ο πλειστηριασμός του Σταυρού, το πέρασμα των προβάτων κάτω από τον επιτάφιο, το κάψιμο του Ιούδα με τη μεγάλη φουρνάρα, η μεταφορά του Αγίου Φωτός από τους πιστούς στο σπίτι τους χωρίς να μιλούν και η τοποθέτηση κόκκινων αυγών στους τάφους. Κατά το πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Μαρμακέτο ξανανθίζουν οι ξηραμένες ορχιδέες που στόλιζαν τον επιτάφιο το Πάσχα, ενώ στον Άγιο Θωμά και στα Αστερούσια κυκλώνουν τα χωριά και τους ναούς με κερωμένο σχοινί για να κρατήσουν το κακό μακριά, αναβιώνοντας πανάρχαιες συνήθειες.

Ο Κλήδονας εορτάζεται την ημέρα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, στα τέλη Ιουνίου και αναβιώνει διαμέσου των πολιτιστικών συλλόγων. Κατά τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος πιστοί αφιερώνουν τα πιο γινωμένα σταφύλια στην εκκλησία, για να ευλογηθούν τα αμπέλια τους, ενώ την ίδια μέρα στην κορυφή του Αφέντη της Δίκτης, οι πιστοί σκαλίζουν το χώμα για να βρουν νομίσματα που τα κρατούν ως φυλακτό. Την ημέρα του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή σε όλη την Κρήτη ανοίγουν τα βαρέλια με το κρασί.